عبد الرّحمن بن محمّد از توانگران و دهقانان روىشناس ناحيهء استوا و از رواة حديث و شاگرد ابو العبّاس محمّد بن يعقوب الاصمّ از محدّثين بسيار مشهور ( متولّد 247 و متوفّى روز دوشنبه 23 ربيع الآخر 346 ) بود و ابو القاسم قشيرى از وى حديث روايت مىكرد و او به سال 414 درگذشت . پدر قشيرى نيز توانگر و از ملّاكين ناحيهء استوا بوده و پيش از آنكه ابو القاسم فرزند وى بحدّ بلوغ رسد وفات يافته است و اينكه ابن تغرى بردى دربارهء قشيرى مىگويد « نشأ يتيما و فقيرا » صحّت ندارد . تحصيلات مقدّماتى و مهاجرت قشيرى به نشابور چنان كه سبكى از گفتهء عبد الغافر نوهء دخترى قشيرى نقل مىكند وى مقدّمات ادب و عربيّت را نزد شخصى بنام ابو القاسم اليمانى كه با آن خاندان پيوستگى و ارتباط داشت فرا گرفت و چون خراج ديهى كه در تملّك داشت بسيار سنگين بود بنقل ابن خلّكان در صدد برآمد كه علم حساب بياموزد و مستوفى قريه شود و ديه خود را از اجحاف ديوانيان مصون دارد و بدين نيّت به شهر نشابور عزيمت نمود . نيشابور در روزگار قشيرى شهر نيشابور كه آن را ابرشهر و ايران‌شهر نيز مىگفتند در اين ايّام ، مهم‌ترين شهر مشرق ممالك اسلامى بشمار مىرفت و از حيث وسعت و جمعيّت و وفور علما و مراكز علمى و دينى و از لحاظ كسب و تجارت در عداد شهرهاى درجهء اوّل بود ، مقدسى كه اين شهر را در اواخر دورهء سامانيان و زمان سلطنت نوح بن منصور ( 387 - 366 ) ديده وصفى جامع از آن كرده و به گفتهء وى مساحت نشابور از هر سو يك فرسخ بوده و چهل و چهار محلّه داشته كه بعضى از آنها بسر خود شهرى بوده است مانند محلّهء حيره كه وسعت آن را با شيراز برابر مىدانسته‌اند و هر محلّه به كوچه‌ها و گذرها تقسيم